Onderwijs in Transitie
De toekomst van onderwijs: Over vernieuwing, maatschappelijke complexiteit, strategie en systeemverandering
LET OP: wegens een overweldigende interesse is dit programma voor het komend najaar vol. Je kunt je nu aanmelden voor het voorjaar 2027.
Het onderwijs is in transitie. Als onderwijsbestuurder, schoolleider of beleidsprofessional sta je dagelijks voor keuzes met grote impact. Hoe houd je koers wanneer onderwijskwaliteit, kansengelijkheid en professionalisering onder druk staan, terwijl technologie, arbeidsmarkt en maatschappelijke verwachtingen blijven veranderen?
Deze masterclass helpt je om met meer overzicht en samenhang te sturen op onderwijsvernieuwing. Want onderwijsvernieuwing is een systeemtransitie waarin cultuur, structuur, gedrag en beleid elkaar voortdurend beïnvloeden. Wendbaarheid wordt essentieel: zowel voor leraren, teams en bestuurders, maar ook voor organisaties als geheel.
De zes bijeenkomsten bieden diepgang, concrete handvatten en ruimte voor reflectie om het onderwijs van morgen vorm te geven. Dit programma is ontworpen voor onderwijsprofessionals die écht willen bijdragen aan onderwijs transformatie.
Het programma
Deze masterclass bestaat uit zes inspirerende colleges op maandagavonden, elk verzorgd door vooraanstaande experts op het gebied van onderwijstransitie, innovatie en systeemverandering.
Tijdens iedere bijeenkomst deelt een gastdocent zijn of haar kennis, gevolgd door een verdiepende dialoog en gezamenlijke reflectie op wat dit betekent voor jouw eigen praktijk en organisatie. Op die manier wordt de theorie direct toepasbaar in jouw context.
De masterclass wordt begeleid door ervaren impactmaker Linda Tammerijn en transitie expert Leonieke van der Peet van New Leaf, een collectief van ervaren veranderaars en strategen dat organisaties helpt scherpe keuzes te maken en maatschappelijke impact te realiseren.
-
Systeemdenken in het onderwijs | Prof. dr. John Grin
In deze afsluitende module leren deelnemers kijken naar onderwijs als een samenhangend systeem en ontwikkelen zij strategieën om daarbinnen effectief invloed uit te oefenen op transitieprocessen.
- Transitiedenken en systeembrillen
- Patronen herkennen in complexe onderwijssystemen
- Handelingsruimte vinden als bestuurder
- Strategieën voor duurzame systeemverandering
Gastdocent: Prof. dr. John GrinJohn Grin is hoogleraar Transitiebeleid en Systeeminnovaties aan de UvA en internationaal toonaangevend expert op het gebied van transitietheorie en systeemverandering. Hij heeft uitgebreid onderzoek gedaan naar complexe transitieprocessen in verschillende maatschappelijke domeinen.
-
Maak samen je eigen onderwijs | Prof. dr. Frank Cornelissen
Ons onderwijssysteem piept en kraakt. We zitten in een transitieperiode waarin we het oude onderwijssysteem afbreken en bouwen aan een nieuw. Dat roept grote vragen op: hoe komt dit onderwijs eruit te zien, welke veranderaanpak is nodig en hoe ontwikkelen we genoeg kracht om door bestaande systemen heen te breken?
In dit college laat Frank Cornelissen zien waarom schoolteams hierin opnieuw de regie moeten nemen. Vanuit zijn oratie Naar een opstand van het zittend personeel verkent hij onderwijsverandering als een sociale beweging: een beweging waarin leraren, schoolleiders en andere onderwijsprofessionals samen hun eigen onderwijs maken. Met inzichten uit onderzoek en praktijk denken deelnemers samen na over hoe zij complexe opgaven in hun eigen organisatie kunnen aanpakken.
Gastdocent: Frank CornelissenFrank Cornelissen is een gerenommeerd expert op het gebied van onderwijsinnovatie en organisatieontwikkeling in het onderwijs. Hij onderzoekt hoe scholen en onderwijsinstellingen flexibel kunnen inspelen op veranderende omstandigheden en nieuwe onderwijsbehoeften.
-
Maatschappij & Arbeidsmarkt | Marjolein ten Hoonte
Dit college helpt bestuurders en schoolleiders hun onderwijsaanbod strategisch af te stemmen op de behoeften van een arbeidsmarkt in transitie, waarin technologische en digitale competenties steeds belangrijker worden.
- Toekomstige arbeidsmarktbehoeften en skills
- Digitale geletterdheid en computational thinking
- Van traditioneel curriculum naar 21e-eeuwse vaardigheden
- Publiek-private samenwerking in onderwijs
Gastdocent: Marjolein ten HoonteMarjolein ten Hoonte is expert in lifelong learning, arbeidsmarkttransities en de impact van technologie (en AI) op werk en onderwijs. Als Directeur Arbeidsmarkt en Society Impact bij Randstad Groep Nederland duidt zij op basis van arbeidsmarktdata de kloof tussen onderwijs en arbeidsmarkt en helpt zij onderwijsprogramma’s toekomstbestendig te maken.
-
Technologie & AI |Prof. dr. ir. Felienne Hermans
Deze module verbindt technologische ontwikkelingen met praktische toepassingen voor onderwijsbestuurders en beleidsmakers.
- AI-toepassingen in onderwijs en loopbaanontwikkeling
- Lifelong learning als antwoord op technologische verandering
- Ethische vraagstukken rond AI in het onderwijs
- Voorbereiding van leerlingen op een AI-gedreven samenleving
Prof. dr. ir. Felienne HermansFelienne Hermans is hoogleraar Vakdidactiek van de Informatica aan de Vrije Universiteit Amsterdam en docent informatica aan de Open Schoolgemeenschap Bijlmer. Aan de VU geeft ze de vakken Vakdidactiek Informatica en AI in het Onderwijs en doet ze onderzoek naar de toegankelijkheid van de digitale wereld in brede zin. Naast haar academische werk is Felienne een veelgevraagd spreker en heeft ze een prominente rol in het publieke debat over digitalisering, programmeren en AI.
-
Inclusief Onderwijs & Kansenongelijkheid | Dr. Bo Paulle
Deelnemers krijgen concrete handvatten om inclusie te versterken en kansengelijkheid te vergroten binnen hun organisaties.
- Mechanismen achter onderwijsongelijkheid
- Evidence-based interventies die werken
- High Dosage Tutoring en intensieve begeleiding
- Praktische implementatie voor scholen en besturen
Dr. Bo PaulleBo Paulle is associate professor aan de UvA en internationaal erkend expert op het gebied van onderwijsongelijkheid en inclusief onderwijs. Zijn onderzoek richt zich op interventies die aantoonbaar het verschil maken voor kansarme leerlingen, zoals High Dosage Tutoring en evidence-based benaderingen.
-
Toekomst en de Maatschappelijke Opdracht van het Onderwijs | Prof. dr. Geert ten Dam
Dit openingscollege legt de basis voor de verdere verdieping in latere modules en biedt deelnemers handelingsperspectieven voor hun eigen organisaties.
Inhoud:
- De inrichting van het onderwijsstelsel onder spanning
- De maatschappelijke opdracht van onderwijs in een veranderende wereld
- Burgerschap als basisvaardigheid
- Systeemdruk en strategische keuzes voor bestuurders
Gastdocent Prof. dr. Geert ten DamProfessor Geert ten Dam, emeritus hoogleraar Onderwijskunde en voormalig voorzitter College van Bestuur van de UvA (2016-2024), opent de masterclass met een strategische verkenning van de toekomst van het onderwijs. Als oud-voorzitter van de Onderwijsraad en expert op het gebied van burgerschap, onderwijskwaliteit en sociale ongelijkheid, biedt zij een uniek perspectief op de grote transities waar het onderwijs voor staat.
De masterclass is ontwikkeld voor jou als:
- Bestuurder in primair, voortgezet, mbo en hoger onderwijs
- Schoolleider en directeuren die leidinggeven aan onderwijsteams
- Beleidsadviseur onderwijs bij gemeenten, koepels en ministeries
- Verandermanager en innovatieprofessionals in het onderwijs
- Onderwijsdeskundige, curriculumontwikkelaars en trainers
- Inspecteur en toezichthouders
of - Professionals die onderwijsbeleid, -strategie en -systeem vormgeven
De groep is bewust divers samengesteld (van basis- tot hoger onderwijs en aanverwante organisaties), zodat je leert kijken over de grenzen van je eigen sector heen.
“Ik zoek taal, frameworks en voorbeelden om in mijn bestuur, directieteam of MT het gesprek over onderwijs in transitie goed te kunnen voeren.”
Wat neem je mee?
- Inzicht in grote maatschappelijke transities en hun impact op onderwijs
- Strategieën voor organisatieontwikkeling en innovatie
- Evidence-based interventies voor inclusie en kansengelijkheid
- Toepassingen van technologie en AI in onderwijs
- Systeemdenken als instrument voor duurzame verandering
