Voor de beste ervaring schakelt u JavaScript in en gebruikt u een moderne browser!
Je gebruikt een niet-ondersteunde browser. Deze site kan er anders uitzien dan je verwacht.
Op welke leeftijd kan ik mijn kind een telefoon geven? En is het slecht voor peuters om een hele middag te Netflixen? Veel ouders worstelen met dit soort vragen in de opvoeding van hun kinderen. Daar is nu een mooi hulpmiddel voor: DigitaalOpgroeien.nl. De gemeente Amsterdam heeft een platform ontwikkeld met informatie die interessant is voor ouders én professionals die met jongeren werken. En die informatie is niet uit de lucht gegrepen: alle adviezen zijn wetenschappelijk onderbouwd, bijvoorbeeld door ontwikkelingspsycholoog Wouter van den Bos.

Landelijke richtlijnen rondom schermgebruik bestaan al een tijdje. Is zo'n platform dan nog wel nodig? Ja, vindt Wouter van den Bos: 'Die richtlijnen van de overheid zijn wel wetenschappelijk onderbouwd, maar lang niet altijd even duidelijk of praktisch. En niet elke ouder heeft tijd om zich uitgebreid te verdiepen in wat goed is voor kinderen. Met het nieuwe platform proberen we de tips en adviezen daarom echt zo concreet mogelijk te maken, vanuit dezelfde wetenschappelijke achtergrond als de landelijke richtlijnen.'

Platform voor alle Amsterdammers

Voor Van den Bos is een grote meerwaarde van het platform dat het voor alle Amsterdammers bedoeld is: 'Niet alleen zijn de tips concreet, er is ook over taal nagedacht: 'De gemeente biedt alle informatie aan in verschillende talen én op verschillende taalniveaus in het Nederlands. De adviezen zijn bijvoorbeeld ook te begrijpen voor mensen met een licht verstandelijke beperking. Ik vind dat één van de grootste pluspunten van dit project.'

Over onze expert

Wouter van den Bos is universitair hoofddocent met een brede achtergrond in neurowetenschap en ontwikkelingspsychologie. Hij houdt zich in zijn onderzoek vooral bezig met tieners en social media. Van den Bos is betrokken bij de ontwikkeling van de Startphone-app, een initiatief in samenwerking met Odido die ouders en kinderen ondersteunt bij verantwoord smartphonegebruik.

Informatie beschikbaar bij Ouder- en Kindteams

Digitaal Opgroeien is meer dan alleen een website. De informatie die er te vinden is, krijgt ook een prominente plek op locaties van Ouder- en Kindteams in de stad. Dat zijn plekken in de wijk waar je terecht kunt met vragen over opvoeding, gezondheid en ontwikkeling. Medewerkers gebruiken de informatie van Digitaal Opgroeien om met ouders in gesprek te gaan over bijvoorbeeld schermtijd, sociale media en online gedrag. Je vindt daar ook flyers en materialen die je mee naar huis kunt nemen.

Van den Bos: 'Het is belangrijk dat we niet alleen ouders, maar ook jongerenwerkers meenemen in deze ontwikkeling. Zij moeten ook steeds meer rekening houden met het leven van jongeren dat zich online afspeelt en waar ze minder zicht op hebben: groepsapps, influencers, de 'manosphere'. Dat vraagt van hen dus ook om een andere manier van werken.'

Screenshot van de website DigitaalOpgroeien.nl

Geen telefoon in de slaapkamer

Soms is het als ouder lastig om te weten waar je moet beginnen. Wat is volgens Van den Bos een goede eerste stap? 'Een van de simpelste adviezen is om jongeren hun telefoon niet mee te laten nemen naar hun slaapkamer als ze 's avonds naar bed gaan. Onderzoek heeft laten zien dat jongeren die de telefoon wél meenemen, vaker last hebben van problematisch telefoongebruik, en dat ze slechter slapen. Het is dus een maatregel die echt wat oplevert, en makkelijk uit te voeren is als ouder.'

Ga in gesprek met je kind én met elkaar

Maar naast het opstellen van regels, is het als ouder ook belangrijk om in gesprek te blijven gaan, legt Van den Bos uit: 'Praten met je kind over wat het online doet en tegenkomt, is heel belangrijk. Zo blijf je toch nog enig zicht houden op hun online leefwereld. Daarnaast is het goed om met ze in gesprek te gaan over waarom bepaalde regels er zijn. Afspraken maken werkt vaak beter als een jongere snapt waar deze vandaan komen. De achtergrondinformatie voor dat soort gesprekken is ook te vinden op digitaalopgroeien.nl.'

Dat praten zouden ouders overigens niet alleen moeten doen met hun kinderen, maar ook met elkaar: 'Ik zie dat veel ouders onzeker zijn en het gevoel hebben het niet goed te doen. Dan helpt het om regelmatig met andere ouders ervaringen uit te wisselen en te horen hoe zij het als gezin aanpakken.'

Kijk naar je eigen schermgebruik

Naast adviezen over afspraken en telefooninstellingen, heeft Wouter nog een ander advies aan ouders dat misschien wat confronterend is: 'Kijk ook eens naar je eigen schermgebruik. Als jij zelf continu je telefoon erbij pakt, is het voor kinderen moeilijk om te begrijpen waarom zij dat niet mogen. Onderzoek laat ook zien dat er een verband is tussen ouders met problematisch schermgebruik en kinderen met hetzelfde probleem.'

Ouders niet alleen laten staan

Wat Van den Bos betreft is DigitaalOpgroeien.nl één puzzelstukje in een grotere verandering: 'Ik hoop dat ouders zich meer betrokken en geïnformeerd gaan voelen, en dat ze zich bewuster worden van de belangrijke rol die ze spelen in de digitale opvoeding van hun kind. Maar we moeten ook eerlijk zijn: grote platforms zijn zo gebouwd dat ze onze aandacht zo lang mogelijk vasthouden. Zij verdienen geld aan onze tijd en aandacht. Daarom is het belangrijk dat ook de overheid en bedrijven meer verantwoordelijkheid nemen voor een gezondere digitale omgeving. Maar dat is niet van de ene op de andere dag gebeurd, en zolang die grote systemen nog weinig veranderen, is het extra belangrijk dat ouders niet alleen staan. Met Digitaal Opgroeien proberen we te zorgen dat kinderen op een positieve manier opgroeien in een digitale wereld. Want dát ze er in opgroeien, staat vast.’

Dr. W. (Wouter) van den Bos

Faculteit der Maatschappij- en Gedragswetenschappen

Programmagroep: Developmental Psychology