In de Open Competitie ENW wordt nieuwsgierigheid gedreven fundamenteel onderzoek gefinancierd uit alle disciplines van de Exacte en Natuurwetenschappen. M-subsidies zijn bedoeld voor vernieuwend, fundamenteel onderzoek van hoge kwaliteit en/of wetenschappelijke urgentie. 

De toegekende UvA FNWI projecten zijn: 

Quantum computers met qudits in gevangen ionen

dr. R. Gerritsma (IoP)

Gevangen ionen vormen de meest betrouwbare quantum computers op dit moment. Het blijkt echter lastig om het systeem op te schalen naar grote hoeveelheden ionen. Om dit op te lossen gaan we gebruik maken van qudits in plaats van qubits. Qubits zijn de quantum tegenhanger van de bit, die twee waardes kan aannemen. Qudits kunnen meer dan twee waardes aannemen, zodat we meer quantum informatie per ion krijgen. We zulllen een ion gebruiken met een grote kernspin, die tot nu toe niet gebruikt is voor quantum computers. Om de qudits te laten wisselwerken gebruiken we optische pincetten. 

GLOBE - Een wereldwijde beoordeling van door de mens veroorzaakte erosie

dr. R.F. Ott (IBED)

Erosie is een groot milieuprobleem dat de voedselproductie bedreigt, rivieren aantast door ze te vullen met sediment, pesticiden en meststoffen en de klimaatverandering verergert doordat eerder opgeslagen CO2 vrijkomt uit de bodem. Het GLOBE-project zal natuurlijke en door de mens veroorzaakte erosie wereldwijd in kaart brengen met een ongekende resolutie om te kwantificeren hoe (on)duurzaam onze huidige landgebruikpraktijken zijn. Door gebruik te maken van machine learning-technieken en erosiedata-compilaties zal GLOBE gedetailleerde erosiekaarten produceren. Deze kaarten zullen niet alleen de impact van menselijke activiteiten zoals landbouw, ontbossing en mijnbouw op onze landschappen onthullen, maar ook informatie verschaffen en richting geven aan duurzaam landbeheerbeleid. 

Risico's van schistosomiasis in tropische rijstvelden in kaart brengen, modelleren en reduceren

dr. N.C. Starkloff (IBED)

Rijstlandbouw verbetert de voedselzekerheid en de bestendigheid tegen klimaatverandering, met als ongelukkig gevolg dat het de perfecte habitat creëert voor tropische ziekten die door water worden overgedragen. Rijstboeren lopen een verhoogd risico op schistosomiasis, maar het is onduidelijk welke eigenschappen van rijstvelden dit risico verhogen. Om dit belangrijke vraagstuk te onderzoeken, gebruiken we veld-, laboratorium-, wiskundige en sociaal-wetenschappelijke benaderingen om het seizoensgebonden risico op schistosomiasis in het rijstveldenlandschap in het noordwesten van Tanzania te evalueren. Deze gegevens zullen worden gebruikt om samen met boerengemeenschappen interventies te ontwerpen die de overdracht van schistosomiasis bestrijden om succes en duurzaamheid te garanderen. 

Als een Higgs boson en een top quark samengaan

prof. dr. M. Vreeswijk & prof.dr. W. Verkerke (IoP/Nikhef)

De komende jaren produceert de LHC op CERN maar liefst drie keer het aantal botsingen tot nu toe. Dit maakt het mogelijk om de natuur op femto-meter schaal te bestuderen, waar quantum-interacties worden beschreven door het Standaard Model (SM). We richten ons op botsingen waarin Higgs-deeltjes of top quarks worden geproduceerd, welke de zwaarste deeltjes zijn die we op dit moment kennen. Nieuwe fysica buiten het SM wordt beschreven door Effective Field Theory. Door het combineren van deze processen en door het ontwikkelen van een deep-learning Transformer techniek, wordt de zoektocht naar nieuwe fysica optimaal versterkt.