Salomon is decaan en hoogleraar Decision Science aan de Amsterdam Business School. Boot is daar hoogleraar Corporate Finance and Financial Markets. Volgens hen richten universitaire strategieën zich vaak op de ontwikkeling van AI, het gebruik ervan in het onderwijs en het behoud van digitale onafhankelijkheid. De gevolgen van AI voor het onderzoeksproces en voor de mensen die onderzoek uitvoeren, krijgen daarin nog te weinig aandacht.

Recente ontwikkelingen laten zien hoe snel de veranderingen gaan. AI heeft nieuwe resultaten opgeleverd voor moeilijke wiskundige problemen en kan steeds vaker onderzoekstaken uitvoeren die voorheen veel menselijke inspanning vereisten. Volgens Salomon en Boot maakt dit onderzoekers niet overbodig. Hun rol verandert wel.

Het werk van AI beoordelen

Onderzoekers zullen AI-systemen steeds vaker moeten ontwerpen, aansturen en de uitkomsten ervan kritisch moeten beoordelen. Zij moeten vaststellen of bevindingen betrouwbaar, origineel, relevant en controleerbaar zijn. Dit is extra belangrijk omdat AI snel grote hoeveelheden onderzoek kan produceren die overtuigend lijken, maar nog onvoldoende zijn gecontroleerd.

De auteurs waarschuwen ook tegen het terugschroeven van investeringen in jonge onderzoekers. AI kan bepaalde routinematige onderzoekstaken efficiënter maken. Maar minder posities voor beginnende onderzoekers kan de toekomstige aanwas verzwakken van wetenschappers die de methodologische kennis en inhoudelijke expertise hebben om AI-gegenereerd werk te beoordelen.

Tot slot benadrukken Salomon en Boot dat AI disciplines verschillend zal beïnvloeden. In de wiskunde kunnen veel stappen in een bewijs formeel worden gecontroleerd. In vakgebieden als economie, bedrijfskunde en sociologie zijn bevindingen vaak sterker afhankelijk van interpretatie, context en professioneel oordeel.

Wetenschappelijke integriteit en kwaliteit

Salomon en Boot roepen universiteiten daarom op om voor afzonderlijke disciplines onderzoeksgerichte AI-strategieën te formuleren. Deze strategieën moeten de menselijke expertise beschermen die nodig is om de kwaliteit en integriteit van de wetenschap te waarborgen.