De brede benadering van de nieuwe onderzoeksagenda brengt drie inzichten samen: veel van wat mensen waardevol vinden, vooral in relaties en hun persoonlijke leven, blijft onzichtbaar in bestaande economische statistieken; bestaanszekerheid stelt mensen in staat hun potentieel te verwezenlijken; en onzekerheid verandert de manier waarop mensen naar vraagstukken kijken en keuzes maken, waardoor economische planning en sociale samenhang onder druk kunnen komen te staan.  

Bestaanszekerheid als voorwaarde 

Bestaanszekerheid vormt een noodzakelijke, maar niet voldoende, voorwaarde voor mensen om hun mogelijkheden ook daadwerkelijk te benutten in het dagelijks leven. 

Onzekerheid en economische keuzes

Onder onzekerheid verandert de manier waarop mensen economische beslissingen nemen en vraagstukken beoordelen. Dit is een kernbevinding uit de gedragseconomie, die tot nu toe vooral is onderzocht in gecontroleerde experimenten en zelden is gekoppeld aan brede metingen van welzijn in de praktijk. Onzekerheid kan economische planning ondermijnen en de sociale samenhang onder druk zetten.

Wat bestaande statistieken niet laten zien

Welzijn laat zich niet volledig vangen in bestaande economische statistieken. Onderzoek in Amsterdamse wijken laat zien dat slechts een klein deel van de welzijnsaspecten die bewoners zelf als belangrijk aanmerken, terugkomt in officiële gemeentelijke cijfers. Vooral wat mensen ervaren in hun relaties en persoonlijke leven blijft onzichtbaar.

Deze bevinding komt voort uit een werkwijze waarbij bewoners samen met onderzoekers zelf bepalen wat welzijn voor hen betekent, een aanpak die tot dusver ongebruikelijk is binnen de economische wetenschap.

Vervolgonderzoek

De onderzoeksagenda nodigt uit tot verder onderzoek naar de vraag of bestaanszekerheid, stabiliteit en comfort samengaan met verschillende patronen van economisch gedrag. Ook staat de vraag centraal of onzekerheid in sociale relaties vergelijkbare gevolgen heeft als onzekerheid over inkomen.

Prof. dr. N.R.M. Nicky Pouw, hoogleraar Economics of Wellbeing: What Counts? Reorienting Economics Around Human Wellbeing. 

Deze oratie is hier live te volgen.