De drones worden uitgerust met geavanceerde sensoren, waaronder thermische camera’s en laserscanners. Daarmee kunnen archeologische structuren beter zichtbaar worden gemaakt, zelfs wanneer ze onder de grond liggen. Volgens Waagen is de ontwikkeling van deze technieken essentieel vanwege de toenemende druk op landschappen en het ondergrondse erfgoed door klimaatverandering. ‘Deze technologie stelt ons niet alleen in staat om begraven erfgoed te lokaliseren, maar ook om de effecten van klimaatverandering op archeologische resten te analyseren.’

Verdwijnende resten

Waagen legt uit dat klimaatverandering grote impact heeft op het vinden van archeologische resten. ‘Wanneer gebieden verdrogen, heeft dit invloed op de vegetatie. Wind, water en erosie krijgen hierdoor meer grip op de bodem. Archeologische artefacten die op of dicht aan de oppervlakte liggen, kunnen vervolgens verspoelen, versneld eroderen en uiteindelijk zelfs helemaal verdwijnen.’

‘Daarnaast verandert de dynamiek van het bodemwater; voor archeologie is het gunstig als het compleet aeroob (met zuurstof) of anaeroob (zonder zuurstof) is. Afhankelijk van het soort materiaal blijven resten beter geconserveerd, bijvoorbeeld in een aeroob milieu vergaan organische resten sneller, terwijl ze in een anaeroob milieu juist beter bewaard blijven door het gebrek aan zuurstof. Wanneer deze dynamiek verandert, wisselt het bodemwater in sommige gevallen tussen aeroob en anaeroob. Dit heeft invloed op de archeologische resten, omdat onder andere schimmels goed in deze situatie kunnen groeien.’

Nieuwe meetmethoden

Met behulp van drones wil Waagen deze uitdagingen beter in kaart brengen. ‘We zien veel potentie in de nieuwe technieken. Warmtesensoren laten bijvoorbeeld zien welke materialen meer of minder warmte uitstralen, afhankelijk van de thermodynamische eigenschappen van het materiaal, en op die manier mogelijk verborgen archeologie zichtbaar maken. Ook geven ze ons mogelijk meer informatie over de bodemvochtigheid.’

‘Daarnaast kun je met een laserscanner zeer nauwkeurige hoogtemodellen maken, waarbij je ook “door vegetatie heen kunt kijken”. Minutieuze veranderingen in het terrein zijn hierdoor waarneembaar, waarmee geregeld begraven archeologie kan worden ontdekt.’

Als onderdeel van het project vinden meerdere casestudies plaats in verschillende Europees-mediterrane landschappen, waaronder Spanje, Malta, Italië en Griekenland. Met deze casestudies wordt gepoogd een breed scala aan landschapstypen en klimaatzones te onderzoeken.