Leroy Niekoop is projectleider bij het Programma tegen Discriminatie en Racisme van het Ministerie van OCW.  Zijn loopbaan beweegt zich sindsdien op het snijvlak van recht, mensenrechten en maatschappelijke impact. 'Zoek die praktijk op en durf breder te kijken, want juist daar liggen vaak de interessantste routes.'

Al vroeg wist Leroy dat hij iets wilde betekenen voor de wereld om hem heen. 'Vanaf mijn eerste snuffelstage op de middelbare school voelde ik dat ik iets wilde bijdragen. Toen liep ik mee bij een antidiscriminatiebureau en dat bleef hangen.' Zijn route begon met de hbo-opleiding Sociaal Juridische Dienstverlening, maar Leroy merkte al snel dat zijn interesse vooral bij het recht lag. 'In het eerste jaar ontdekte ik dat ik diepgang miste.' Toen hij de overstap maakte naar de bachelor Rechtsgeleerdheid aan de VU viel alles op zijn plek, zeker toen hij in aanraking kwam met internationaal recht. ‘Dat internationale perspectief sprak me enorm aan. Het idee dat je via het recht kunt bijdragen aan een betere wereld.'

Bewust verbreden tijdens de studie

Na zijn master Public International Law aan de UvA koos Leroy bewust voor een tweede master: Midden-Oostenstudies. 'Ik wilde mezelf dwingen om anders te kijken. Die studie was veel breder: geschiedenis, geopolitiek, maar ook recht. Het leerde me om teksten en vraagstukken op een andere manier te analyseren.' Die verbreding sloot goed aan op een eerder gevolgde minor Midden-Oostenstudies en vakken zoals Islamitisch familierecht. 'Het gaf context aan wat ik eerder vooral vanuit juridische hoek bekeek.'

Eerste stappen op de arbeidsmarkt

De overgang van studeren naar werken vond Leroy niet vanzelfsprekend. 'Je bent jarenlang bezig met studeren en dan is het opeens klaar. Dat was wel even zoeken.' Via een stage bij Justice and Peace in Den Haag kwam hij in contact met mensenrechtenverdedigers van over de hele wereld. 'Journalisten, advocaten, milieuactivisten; iedereen werkt vaak onder grote druk. Zij konden via het Shelter City-programma tijdelijk naar Nederland komen om op adem te komen en nieuwe tools en een nieuw netwerk op te bouwen.'

Die ervaring maakte indruk en leidde tot een volgende stap: een functie bij Lawyers for Lawyers, een kleine internationale organisatie die zich inzet voor bedreigde advocaten. 'Daar zag ik echt hoe het recht in de praktijk werkt. Soms ondersteunden we individuele advocaten die vastzaten of werden vervolgd. Ik ben bijvoorbeeld naar Turkije geweest om rechtszaken bij te wonen tegen advocaten. Alleen al onze aanwezigheid is dan een signaal: de wereld kijkt mee.'

Werken aan mensenrechten in de praktijk

Naast die individuele ondersteuning werkte Leroy ook op internationaal niveau. ‘We schreven rapporten, stelden statements op voor de VN en hadden spreekrecht bij de Mensenrechtenraad. Je bent constant bezig met de vraag: wat gebeurt er in dit specifieke land, welke rechten worden geschonden, en wat moet er veranderen voor een vrije en onafhankelijke beroepsuitoefening van de advocatuur?' Tegelijkertijd werkte Leroy veel samen met Nederlandse advocaatvrijwilligers. 'Dat vond ik misschien nog wel het mooiste: dat mensen naast hun werk tijd vrijmaken om zich in te zetten voor collega’s wereldwijd.'

Toch begon er iets te schuiven. 'Het werk was heel waardevol, maar het is soms lastig om de impact op grotere schaal te zien. Je doet belangrijk werk om individuen te helpen, maar structurele verandering kost tijd.' Dat besef bracht hem terug naar een eerdere gedachte: 'er zijn ook in Nederland nog zoveel vraagstukken rondom discriminatie en racisme.'

De stap naar beleid bij OCW

Zijn zoektocht kwam samen toen Leroy de vacature tegenkwam bij het ministerie van OCW. 'Het Programma tegen Discriminatie en Racisme was net opgezet, mede naar aanleiding van de Black Lives Matter-protesten. Dat sprak me aan: een nieuwe plek waar echt iets opgebouwd werd.' Bovendien was hij nieuwsgierig naar de andere kant. 'In mijn vorige werk had ik veel contact met beleidsmakers. Ik wilde weten: wat gebeurt er eigenlijk met al die signalen binnen zo’n ministerie?'

In zijn huidige rol houdt Leroy zich bezig met het aanjagen van beleid, het adviseren van de organisatie en het opzetten van projecten. 'We proberen binnen het ministerie ook een norm te zetten: hoe praten we over deze thema’s, en wat doen we ermee?' Een van de hoogtepunten was zijn betrokkenheid bij het Herdenkingsjaar Slavernijverleden. 'Dat was een kans om meer aandacht te geven aan iets dat lang onderbelicht is gebleven, en ook de link te leggen met de doorwerking van dat verleden in het heden.'

Wat hem aanspreekt in zijn werk is de combinatie van inhoud en impact. 'Je werkt aan concrete acties, bouwt aan netwerken en haalt expertise van buiten naar binnen. Dat helpt om die "Haagse bubbel" te doorbreken.' Tegelijkertijd is zijn werk minder juridisch dan voorheen. 'Ik ben niet meer dagelijks met wetboeken bezig, maar de analytische vaardigheden die ik tijdens mijn rechtenstudies heb opgedaan, helpen nog steeds. Bijvoorbeeld bij het meelezen van Kamerbrieven of het adviseren op specifieke dossiers.'

Advies aan studenten: zoek de praktijk op

Als hij terugkijkt op zijn studie en loopbaan, ziet hij vooral het belang van verbreding en praktijkervaring. 'In de bachelor leer je hoe je juridisch denkt. Maar echt begrijpen wat er speelt, dat leer je door te doen.' Zijn advies aan nieuwe en huidige studenten is: 'Zoek die praktijk op. Loop stage, doe vrijwilligerswerk, kijk mee. Juist die ervaringen helpen je ontdekken waar je echt wilt staan.'

En misschien nog wel belangrijker: blijf open. 'Ik dacht tijdens mijn studie dat ik precies wist wat ik wilde worden. Maar uiteindelijk kwam ik op plekken die ik vooraf niet had bedacht. Je ontwikkelt vaardigheden die op veel meer plekken toepasbaar zijn dan je denkt. Dus durf breder te kijken, want juist daar liggen vaak de interessantste routes.'