Grote verschillen in levensverwachting tussen buurten

De Index of Scottish Life Expectancy (THISLE) laat levensverwachtingsverschillen van tot wel 20 jaar tussen gebieden zien. Het project is een samenwerking tussen de School of Mathematical and Computer Sciences van Heriot-Watt, het RCLR aan de Universiteit van Amsterdam en het Mathematical-Driven Innovation Centre (M-DICE) van Heriot-Watt. De online tool is vrij toegankelijk.

Met behulp van geavanceerde statistische modellen en sterftedata over 2024 van de National Records of Scotland geeft THISLE zeer fijnmazige schattingen voor alle 6.976 Scottish Data Zones, met elk ongeveer 800 inwoners. De tool rapporteert sterfterisico’s ten opzichte van het nationale gemiddelde naar geslacht, leeftijd en jaar en geeft levensverwachtingsschattingen voor mannen en vrouwen op verschillende leeftijden.

De resultaten laten zien dat 18% van de buurten sterftecijfers heeft die minder dan de helft van het nationale gemiddelde bedragen, terwijl 8% juist meer dan het dubbele van het nationale gemiddelde laat zien. Bij mannen van 40 tot 59 jaar hebben de 1% buurten met het hoogste risico een sterftecijfer dat 12 keer hoger ligt dan in de 1% buurten met het laagste risico. De tool bevestigt bekende factoren zoals werkloosheid en opleidingsniveau en wijst op andere, zoals de rol van huwelijk.

Toepassing voor beleid en zorg

Voor beleidsmakers, zorginstellingen en lokale organisaties biedt THISLE meer precieze en lokaal gedifferentieerde inzichten dan bestaande instrumenten zoals de Scottish Index of Multiple Deprivation. Door gegevens naar geslacht en leeftijd op echte buurtschaal te presenteren, kan de tool gerichtere interventies ondersteunen en bijdragen aan een beter begrip van de sociale factoren achter gezondheidsverschillen.

Onderzoekers van RCLR en de UvA blijven samenwerken met partners bij Heriot-Watt University en M-DICE om de modellen verder te verfijnen en te onderzoeken hoe vergelijkbare benaderingen in andere landen en contexten kunnen worden toegepast.