Herodotus (vijfde eeuw v.Chr.) wordt met recht de ‘vader van de geschiedenis’ genoemd, maar zijn geschiedenis is wel een andere dan de onze. Proberen moderne historici zo precies mogelijk te achterhalen wat er (echt) gebeurd is, hun antieke vakbroeders stonden zichzelf meer vrijheden toe. Zo ‘citeren’ zij naar hartenlust de woorden van hun historische personages, ook al kunnen zij die vaak met geen mogelijkheid gehoord of gelezen hebben. Een andere eigenschap is het denken in patronen.

Nu ontkomt natuurlijk geen enkele historicus aan een vorm van ‘enplotment’, zoals de geschiedfilosoof Hayden White heeft laten zien, maar het denken in patronen zat Herodotus in het bloed. Als een mens, stad, of volk te veel macht krijgt, zullen de goden deze doorbreking van het evenwicht onmiddellijk porberen te herstellen door diezelfde mens ten onder te laten gaan. Dit thema van de veranderlijkheid van het menselijk lot is maar een van de vele patronen die steeds weer in de Historiën opduiken en waardoor Herodotus zijn geschiedverhaal tot een fascinerende en ook leerzame ervaring maakt, zij het dat hij niet echt zeker was of zijn lessen ook gehoord zouden worden.

Tijdens deze avond staan de patronen in Herodotus’ Historiën centraal. Na een inleiding door Rens Bod over het denken in patronen laten twee experts zien hoe we deze ‘vader van de geschiedenis’ vandaag kunnen (her)lezen. Irene de Jong bespreekt de verteltechniek en structuur van Herodotus’ werk. Mathieu de Bakker gaat in op de speeches en gesprekken die Herodotus inlast en laat zien hoe de verschillende ‘stemmen’ die aan het woord komen gezag claimen – of juist ondermijnen. Moderator Luuk Huitink leidt het gesprek en nodigt uit tot discussie met het publiek over de vraag wat Herodotus’ manier van geschiedschrijven ons vandaag nog te zeggen heeft.