In haar oratie gaat Joke Hermes in op 75 jaar televisie. In deze 75 jaar hebben we collectief geleerd om het via televisie over de wereld te hebben: op het schoolplein, op kantoor en de laatste 20 jaar via sociale media. Hoe kunnen we de kracht van die gesprekken blijven benutten?

De Erik de Vries-leerstoel voor de Geschiedenis van radio en televisie in Nederland is ingesteld namens het Instituut voor Beeld en Geluid en wordt bekleed door publieksonderzoeker Joke Hermes. In projecten als Queering the Collection en Rewind the Future zoekt Hermes naar verborgen verhalen en voorbeelden uit het verleden aan de hand van televisiefragmenten, die bijdragen aan (het herstel van) in gesprek zijn over grenzen van leeftijd, cultuur en achtergrond heen. Dat keert het tij van gevoelde, affectieve polarisatie. 

Televisie is vaak doodverklaard, maar floreert – mede dankzij streaming en online. Bibliotheken, archieven en musea, die andere grote 20e-eeuwse instellingen, hebben het intussen zwaar: hun autoriteit staat onder druk. Zowel de professionals die in en voor culturele instellingen werken als de instellingen zelf hebben veel te winnen bij kwalitatief publieksonderzoek. Dit verrijkt collecties, onder meer door lacunes te dichten, bijvoorbeeld met het reconstrueren van queer identiteiten die niet expliciet werden benoemd, maar ook door samen met publieken betekenis te geven aan wat onze geschiedenis voor ons betekent vanuit een waaier aan perspectieven. Kritische, reflexieve nostalgie stelt het verleden beschikbaar om toekomstgericht in gesprek te gaan, te verbinden over verschillen heen en zo cultureel burgerschap te versterken.

Prof. dr. J.C. Hermes, bijzonder hoogleraar Geschiedenis van de Nederlandse radio en televisie: We moeten het over televisie hebben. Hoe we de grote culturele instituties van de 20e eeuw (beter) kunnen gebruiken. 

Deze oratie is hier live te volgen.