'Het is een grote eer om lid te mogen worden van de KNAW', zegt Peeren, 'en ik ben iedereen die meegewerkt heeft aan mijn nominatie erg dankbaar. Bij de KNAW hoop ik bij te dragen aan discussies over academische vrijheid en het waarborgen van financiering voor onderzoek zonder onmiddellijke maatschappelijke impact – en ook voor individuele promotieprojecten, zodat het voor jonge onderzoekers mogelijk blijft hun eigen onderzoekslijnen uit te zetten. Dat laatste is vooral binnen de geesteswetenschappen van groot belang.'

De stad en het platteland

Esther Peeren is een toonaangevend onderzoeker in de culturele analyse, een interdisciplinaire benadering die culturele uitingen duidt door theoretische perspectieven te combineren met tekstuele en visuele analyse. Zo analyseerde zij het geïdealiseerde beeld van het platteland in het tv-programma Boer Zoekt Vrouw, en in de Britse crime-serie Midsomer Murders.

Hoe wordt de boer neergezet als een toonbeeld van mannelijkheid, en het platteland als ‘authentiek’ in tegenstelling tot de stad? Hoe heeft dit beeld invloed gehad op de grote publieke steun voor soms gewelddadige boerenprotesten? En wat krijgen we niet te zien in deze programma’s? Waar zijn bijvoorbeeld de arbeidsmigranten die veel laagbetaald agrarisch werk doen?

Nauwgezette close reading, voortbordurend op het werk van Mieke Bal, Jacques Derrida en Lauren Berlant, kan nieuw licht werpen op de wisselwerking tussen populaire cultuur en politieke en sociale debatten.

Stemmen die niet gehoord worden

Peeren introduceerde het concept van de ‘spectrale metafoor’, voor de ‘spook’-achtige status van bepaalde groepen in de samenleving: schoonmakers, arbeidsmigranten, asielzoekers. Mensen die er wel zijn, maar van wie de stemmen niet of nauwelijks gehoord worden.

Peerens monografieën, zoals The Spectral Metaphor, en artikelen worden breed gelezen en geciteerd. Als eerste hoogleraar Culturele analyse heeft Peeren het veld een stevige verankering gegeven en een internationaal perspectief gegeven, onder andere als directeur van de onderzoeksschool ASCA (Amsterdam School for Cultural Analysis).