Zaharieva werd vergezeld door minister Rianne Letschert van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap en Heleen Herbert, minister van Economische Zaken en Klimaat. De delegatie werd ontvangen door UvA rector magnificus Peter-Paul Verbeek, bètadecaan Susan te Pas, voorzitter van het College van Bestuur van de UvA Vinod Subramaniam, en hoogleraar Robbert Dijkgraaf. 

Het doel van haar bezoek aan de UvA was om direct van onderzoekers en ondernemers te horen wat er speelt in de snel veranderende wereld van quantumtechnologie en AI: welke kansen en risico’s zij zien, welke innovaties eraan komen en welke randvoorwaarden nodig zijn om die ontwikkelingen verantwoord en slagvaardig te kunnen inzetten in Europa. 

Ecosystemen verbinden

Nadat de delegatie was verwelkomd door rector Peter-Paul Verbeek, vertelde Hoogleraar Robbert Dijkgraaf over hoe onderzoek in Nederland steeds meer verschuift van competitie naar samenwerking. Ook benadrukte hij het belang van Europese samenwerking. ‘We hebben Europa nodig om wereldwijd uitmuntend te kunnen zijn.’  

Zaharieva stelde vervolgens dat onderzoek in Europa veel beter op elkaar afgestemd en gecoördineerd moet worden. ‘We willen de verbindingen tussen ecosystemen ondersteunen en uitbreiden.’ Ook wees zij op het voorstel van de Europese Commissie om het budget van Horizon Europa te verdubbelen.  

Rianne Letschert verwees in het gesprek naar het Draghi-rapport over de toekomst van het Europese concurrentievermogen,  dat in 2024 werd gepubliceerd. Op basis van dit rapport moet Nederland keuzes maken in welke gebieden het wil investeren. Volgens Letschert is het daarbij belangrijk om bepaalde keuzes in samenwerking met de EU te maken.

Investeren in fundamenteel onderzoek

UvA-onderzoekers Christian Schaffner en Stacey Jeffery gaven de delegatie een introductie in quantumsoftware onderzoek bij de UvA. Schaffner vertelde over de nieuwe Quantum Computer Science master en de bouw van LabQ, dat de quantumgemeenschap samen zal brengen op het Amsterdam Science Park. Jeffrey onderstreepte het belang van strategische investeringen in fundamenteel onderzoek voor economische groei.  

Aansluitend kregen de bezoekers een rondleiding door de quantumlabs van Florian Schreck en René Gerritsma. De delegatie kreeg een kijkje bij de opstellingen waar de wetenschappers ultrakoude atomen gebruiken voor het bouwen van onder andere quantumcomputers en quantumklokken. Schreck stelde dat alle economische impact van deze quantum toepassingen uit onderzoek voortkomt, en dat het trainen van mensen in quantumlabs essentieel is voor de vooruitgang van het vakgebied. 

Kijkje in de keuken 

Daarna maakte de delegatie in LAB42 – de internationale hub voor talentontwikkeling op het gebied van digitale innovatie – nader kennis met de nieuwste ontwikkelingen in AI en technologie. Een live demonstratie door UvA-studenten van RoboLab – WhIRLwind werd met veel enthousiasme ontvangen.

Het bezoek werd afgesloten met een reeks presentaties over divers AI-onderzoek. Tijdens de presentatie van hoogleraar Cees Snoek over de meertalige AI-beeldgenerator NeoBabel benadrukte Zaharieva het belang van Europese coördinatie van dit soort AI-onderzoek.  

De delegatie toonde veel interesse in de vervolgstappen voor CuspAI, het bedrijf van hoogleraar Max Welling, en het onderzoeksproject van Ana Lucic over AI-gestuurde weersvoorspellingen. Daarnaast presenteerde hoogleraar Maarten de Rijke over de ICAI showlabs en hoogleraar Sennay Ghebreab over het Civic AI Lab, dat AI direct wil inzetten om maatschappelijke uitdagingen aan te pakken.