Voor de beste ervaring schakelt u JavaScript in en gebruikt u een moderne browser!

Orang-oetans zijn in staat om klinker- en medeklinkerachtige klanken te produceren, vergelijkbaar met die in menselijke spraak. Dit blijkt uit onderzoek van een internationaal team van wetenschappers van onder andere het Instituut voor Biodiversiteit en Ecosysteemdynamica (IBED) van de UvA. De resultaten, die gepubliceerd zijn in het wetenschappelijke tijdschrift PLOS ONE, bieden een mogelijk nieuw startpunt voor het onderzoek naar de evolutie van spraak.

Oerang-utan Tilda, IBED
Tilda. Foto: Zoo Köln

De wetenschap heeft nog altijd niet kunnen ontdekken hoe menselijke spraak zich evolutionair heeft ontwikkeld. Omdat mensen en mensapen een gemeenschappelijke voorouder delen, kan inzicht in klankproductie en klankverwerving bij mensapen leiden tot inzicht in spraakontwikkeling bij mensen. 

Vergelijkbaar ritme

Adriano Lameira, postdoc aan het IBED, en collega’s onderscheidden en analyseerden twee nieuwe klanken bij een orang-oetan. Deze klanken waren nooit eerder waargenomen bij orang-oetans in het wild of in gevangenschap. De orang-oetan produceert de klanken door de lippen snel te openen en te sluiten, vergelijkbaar met de manier waarop mensen dat doen als zij praten en in hetzelfde ritme. Een van de geproduceerde klanken toont overeenkomsten met medeklinkers in de menselijke spraak; de andere klank met klinkers.

Video wordt geladen..

Tilda maakt medeklinkerachtige klanken (boven) en klinkerachtige klanken (onder). Video's: Adriano Lameira en Madeleine Hardus.

Video wordt geladen..

De observaties werden gedaan bij orang-oetan Tilda in de dierentuin van Keulen in Duitsland. Tilda is geboren op Borneo en leeft sinds haar tweede in gevangenschap. Het verzamelen van de data ging strikt volgens de richtlijnen en aanbevelingen van Tilda’s verzorger. 

Publicatiegegevens

Adriano R. Lameira, Madeleine E. Hardus, Adrian M. Bartlett, Robert W. Shumaker, Serge A. Wich, Steph B.J. Menken: ‘Speech-like Rhythm in a Voiced and Voiceless Orangutan Call’, in: PLOS ONE (2015).

Bekijk het volledige artikel