In het eerste studiejaar, de propedeuse, maak je kennis met verschillende aspecten van het vakgebied. In het eerste semester krijg je het vak Praktische filosofie. Dit vak geeft een overzicht van de belangrijkste discussies op het gebied van de ethiek en de politieke filosofie. In dit vak oefen je bovendien je schrijfvaardigheid. Daarnaast volg je een uitgebreid vak Logica. In het tweede semester biedt de Theoretische filosofie een eerste kennismaking met de metafysica (zijnsleer), de kentheorie en filosofie van taal en cognitie. Daarnaast volg je in het tweede semester het vak Geschiedenis van de filosofie. Je sluit het jaar af in het vak Onderzoeksvaardigheden met een zelfstandig onderzoek, onder begeleiding van een ouderejaars student.
De vakken in het tweede en derde jaar bouwen voort op de vakken van de propedeuse. Je volgt een paar verplichte vakken en veel keuzevakken. In het vak Wetenschapsfilosofie, dat je ook in je tweede jaar volgt, staan vragen centraal als: wat is goede wetenschap, en wat onderscheidt wetenschappelijke kennis van andere vormen van kennis? In het vak Niet-Westerse Filosofie krijg je inzicht in de ontwikkeling van filosofische stromingen buiten de Westerse canon. In het vak Tekst, context en debat oefen je verder met de vaardigheden die je in het eerste jaar hebt geleerd. Je kiest uit een select aanbod voor een klassieke filosofische tekst, waarbij je de historische context onderzoekt waarin deze is ontstaan en je de relevantie voor het actuele filosofische debat uitwerkt.
Het tweede jaar sluit af met het Filosofisch practicum, waarin je je oriënteert op de arbeidsmarkt en relevante vaardigheden zoals samenwerken, schrijven voor een niet-academisch publiek, of werken met een tekstuele database verder traint. Daarnaast volg je in het tweede en derde jaar filosofische keuzevakken, waarin je je kennis van de filosofie op meer specialistische gebieden verder uitdiept. Verder is er in tweede en derde jaar veel ruimte voor een stage, buitenlandbezoek en keuzevakken of een minor in een ander vakgebied. Je sluit de bachelor af met een uitgebreid afstudeertraject, waarvoor je onderzoek doet onder begeleiding van een docent.
Maak kennis met waardenleer, normatieve ethiek en meta-ethiek binnen de westerse praktische filosofie. Centraal staat de vraag wat het goede is en hoe we moeten handelen.
Dit vak combineert een technisch deel over formele logica en verzamelingenleer met een filosofisch deel over paradoxen, identiteit en Wittgensteins Tractatus, en levert zowel formele vaardigheden als inzicht in de plaats van logica binnen de (analytische) filosofie.
Praktische Filosofie 2 onderzoekt canonieke denkers en motieven uit de Europese politieke en sociale filosofie, vertrekkend van Aristoteles’ idee van de mens als politiek dier. Focus op rechtvaardige samenlevingen, instellingen, vrijheid, gelijkheid en kritieken op vervreemding, genderongelijkheid en racisme.
Dit vak richt zich op praktische vaardigheden als analyseren, samenvatten en schrijven, met wekelijks opdrachten en individueel commentaar. Na de diagnostische toets leer je nu onderzoeksvragen formuleren en zelfstandig een wetenschappelijk paper schrijven, ter voorbereiding op het vak Onderzoeksvaardigheden.
Maak kennis met theoretische filosofie, met nadruk op metafysica en kentheorie: wat is kennis en hoe verhoudt die zich tot werkelijkheid, waarneming, overtuiging en rede? In hoorcolleges en werkgroepen lezen we klassieke en hedendaagse teksten.
Ontdek de westerse filosofie van presocraten tot Nietzsche en hoe kernteksten samen de filosofische canon vormen. We behandelen de Oudheid, middeleeuws platonisme en aristotelisme, de wetenschappelijke revolutie en negentiende-eeuwse relaties tussen historisch onderzoek en filosofie.
In Theoretische Filosofie 2 verdiepen je je in de filosofie van taal en cognitie, rond vragen over kennisverwerving, talige uitdrukking en de rol van geest en werkelijkheid. In hoorcolleges en werkgroepen onderzoek je aan de hand van primaire teksten fundamentele aannames in taal- en cognitiewetenschappen.
Leer welke onderzoekstappen nodig zijn voordat je een paper schrijft. Je oefent met het zoeken van literatuur, een het maken van gemotiveerde bibliografie, het formuleren van onderzoeksvragen, het uitwerken van een onderzoeksopzet en het samenvatten en presenteren van onderzoeksresultaten.
Dit vak biedt een beknopt overzicht van niet-westerse filosofieën, waaronder Chinese, Indiase en islamitische tradities. Daarnaast behandelt het comparatieve, interculturele en globale benaderingen van filosofie, op basis van inleidingen en nauwgezette lectuur van vertaalde kernteksten.
In dit inleidende, historisch georiënteerde vak leer je hoe wetenschap en filosofie zich wederzijds hebben gevormd en waarom ze niet los van elkaar te begrijpen zijn. Daarnaast analyseer je de historische ontwikkeling van de sociale en geesteswetenschappen.
Onderzoek systematisch hoe filosofie, wetenschap en technologie elkaar beïnvloeden. In thematische blokken zoals ‘experimentation’, ‘explanation’, of ‘values’ bestudeer je concrete casussen en benaderingen zoals ‘Philosophy of Science in Practice’ en feministische wetenschapsfilosofie.
In het Filosofisch Practicum verdiep je je in arbeidsmarktmogelijkheden, vergroot je je praktische bekwaamheid en pas je filosofische vaardigheden buiten de universiteit toe. Je kiest uit o.a. Filosofie en onderwijs, Filosofie en bestuur, AI-powered Data-Wizardry for Philosophers en Publieksfilosofie.
In het tweede en derde jaar van de opleiding krijg je 42 studiepunten (EC) om geheel naar eigen inzicht in te vullen, de vrije keuzeruimte. Hiervoor heb je meerdere opties.
In principe kun je elk vak als keuzevak volgen. Dat mag een extra Filosofievak zijn, een vak van de Faculteit der Geesteswetenschappen, van een andere faculteit of zelfs een andere universiteit. De meeste opleidingen bieden aparte keuzevakken en minoren aan. Een stage of buitenlandbezoek behoren ook tot de mogelijkheden.
Een minor is een samenhangend onderwijsprogramma van 30 EC. Een minor is niet verplicht, maar kan een goede voorbereiding zijn op een master of een bepaald beroep.
Het is mogelijk tijdens de studie stage te lopen en een periode in het buitenland te studeren.
Je kunt een stage onderbrengen in de vrije keuzeruimte. Relevante stageplaatsen worden bijvoorbeeld aangeboden bij filosofisch gerelateerde instellingen (zoals Filosofie Magazine, of de Internationale School voor Wijsbegeerte) maar ook bij nieuwsredacties, culturele instellingen, uitgeverijen, omroeporganisaties, non-profit organisaties of bij de overheid. Ook onderzoeksstages in het bedrijfsleven, bijvoorbeeld rond de invoering van technologische innovaties, behoren tot de mogelijkheden.
Een stage, een verblijf in het buitenland en alle ervaring die je tijdens relevante (bij)banen, bestuursfuncties of vrijwilligerswerk opdoet, verrijken je studietijd én je cv.
De UvA neemt intensief deel aan internationale samenwerkings- en uitwisselingsprogramma’s, waardoor je een periode in het buitenland kunt studeren.
De opleiding Filosofie werkt samen met de Universitaire Instelling Antwerpen (België), Università degli Studi di Milano (Italië) en University of Edinburgh (Verenigd Koninkrijk). Ook de Freie Universität Berlin en de Humboldt Universität (Duitsland) of Universidad Barcelona (Spanje) zijn zeer gewild.
Studenten die naast het reguliere onderwijs een extra uitdaging zoeken, kunnen het honoursprogramma volgen.
Studenten die het honoursprogramma met succes afronden, krijgen hiervan een vermelding op het supplement van hun bachelordiploma.
Als bachelorstudent ben je zo'n 42 uur per week met de studie bezig. In het eerste studiejaar volg je 10 tot 15 uur college per week. De andere uren besteed je aan zelfstudie. Je zoekt en bestudeert materiaal in de bibliotheek, je bereidt je voor op colleges of tentamens of schrijft een werkstuk. In het tweede en derde jaar heb je minder college-uren, maar besteed je meer tijd aan werkstukken en onderzoek.
Je kunt deze bachelor ook in deeltijd studeren. Je volgt dan dezelfde vakken als de voltijdstudenten, maar je hebt minder vakken per studiejaar en je behaalt 30 EC per studiejaar (voltijdstudenten: 60 EC). Deeltijdstudenten ronden deze opleiding in zes jaar af. Net als voor voltijdstudenten geldt er een bindend studieadvies (BSA): in het eerste studiejaar moet je minimaal 24 EC behaald hebben om je opnieuw te kunnen inschrijven voor het tweede studiejaar. Het collegegeld voor een deeltijdopleiding ligt iets lager dan het tarief voor voltijdopleidingen, zie ook Collegegeld. Deeltijdstudenten hebben geen recht op studiefinanciering.
Filosofie stelt vragen die aan de basis liggen van wetenschap en samenleving. Veel wetenschappelijke vakgebieden zijn ontstaan uit filosofische vragen. Ook nu helpt filosofie ons om vanzelfsprekendheden kritisch te onderzoeken, argumenten te toetsen en complexe kwesties beter te begrijpen.
Die vaardigheden zijn waardevol op veel plekken. Filosofen werken bijvoorbeeld aan ethische vraagstukken, in beleid, journalistiek, redactie en onderwijs. Overal waar zorgvuldig onderzoek, scherpe analyses en goed onderbouwde oplossingen nodig zijn, is filosofisch denken van onschatbare waarde.
De opleiding biedt colleges in het Nederlands en soms ook in het Engels. In het eerste jaar zijn alle werkgroepen en tentamens Nederlandstalig, daarna worden er ook enkele vakken in het Engels aangeboden. Zo leer je binnen de opleiding op academisch niveau in het Engels te spreken en te schrijven, wat van belang is voor een vervolgopleiding. Toetsen van Engelstalige vakken kunnen altijd ook in het Nederlands worden afgenomen, als je dat wilt.
Bij de UvA vind je een zeer breed vakaanbod met veel keuzemogelijkheden. Het filosofiecurriculum is systematisch georganiseerd, niet historisch. Dat wil zeggen dat de vakken gericht zijn op een thema of een subdiscipline en niet beperkt zijn tot een historische periode. Het studietraject bestaat voor ongeveer een derde uit verplichte vakken waar je basisvaardigheden en -kennis leert. Vervolgens kun je uit een breed aanbod kiezen voor wat jou interesseert en wat je belangrijk vindt. Je kunt daarbij ook voor een stage, buitenlandbezoek of vakken uit andere opleidingen kiezen.
Tijdens de studie heb je wekelijks ongeveer 4-6 collegebijeenkomsten (lezingen en werkgroepen) van elk 2-3 uur per week, daarnaast lees en schrijf je veel. In de werkgroepbijeenkomsten wordt veel gediscussieerd met medestudenten en docenten en worden de gelezen teksten besproken. Er zijn veel studenten die een tweede studie naast filosofie volgen. Veel studenten werken ook naast hun studie, hoewel een baan met veel uren in het eerste jaar soms een uitdaging kan zijn.